Ertəsi gün Qazaxıstan Müdafiə Nazirliyi vətəndaşların nəzərinə çatdırıb ki, Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları paytaxt Astana səmasında təlim uçuşları həyata keçirəcək. Müvafiq olaraq, uçuşlar ölkənin Hava Hücumundan Müdafiəsini (HHM) gücləndirmək məqsədi daşıyır və bu müddət ərzində qırıcılar “xüsusi təyinatlı tüstü örtüyü”nü sınaqdan keçirəcəklər.
Hərbi ekspertlər söhbətin nədən getdiyi barədə öz fikirlərini bildirə bilərlər, lakin məqsəd aydın şəkildə ifadə olunub: ölkənin HHM sistemini gücləndirmək. Diplomatik nitq şərtiliyindən çıxsaq, bəlkə də deyə bilərik ki, Qazaxıstan Müdafiə Nazirliyi hərbi aviasiya və HHM vasitələrinin birgə təlimini keçirir.
Özbəkistanda Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi, general-leytenant Abdusalom Əzizovun tutduğu vəzifədən azad edilməsi ilə bağlı məlumat demək olar eyni vaxtda yayılıb. O, əvvəllər kadr hərbçi olmasa da, 2017-2019-cu illərdə müdafiə naziri vəzifəsini tutub. O, əvvəllər daxili işlər sistemində çalışıb, sonra müəyyən müddət “Özbəknavtsomun” şirkətinin icraçı direktoru vəzifəsində çalışıb.
Əzizovun işdən çıxarılmasının səbəbləri ilə bağlı rəsmi açıqlama verilməyib. Mövcud mənbələrdə heç bir fərziyyə yayılmır. Məlumdur ki, Bahodir Qurbanov müdafiə naziri vəzifəsini tərk edərək, onun yerinə Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəisi təyin edilib. Qurbanov həm də uzun müddət daxili işlər sistemində çalışan işçidir. Müdafiə naziri vəzifəsinə kimin təyin olunduğu hələlik məlum deyil.
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin sabiq rəisi Əzizovu nə gözlədiyi də bəlli deyil. Çox güman ki, o, heç bir vəzifə tutmayacaq. Özbəkistan prezidenti Şavkat Mirziyoyev hansı şəraitdə ölkənin xüsusi xidmətinin rəhbərini dəyişib? Özbəkistan Konstitusiyasına görə, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəhbəri parlamentin yuxarı palatasının razılığı ilə təyin edilir, lakin birbaşa prezidentə tabedir.
Həmin statusa malik olan məmur yalnız prezidentin etimadını itirdiyi halda vəzifədən uzaqlaşdırılır. Demək çətindir ki, Özbəkistanın xüsusi xidmət orqanının rəhbərinin vəzifəsindən azad edilməsi və onun yerinə müdafiə nazirinin təyin edilməsi Mirziyoyevə qarşı daxili iğtişaşlarla bağlıdır, yoxsa bu kadr dəyişikliyinə səbəb xarici şəraitdir?
Maraqlıdır, Qırğızıstan prezidenti Bakıda BMT-nin İqlim Konfransının açılış mərasimində iştirak edən zaman məlum olub ki, Bişkekdə xüsusi xidmət orqanları dövlət çevrilişinə cəhdin qarşısını alıb, onlarla şübhəli həbs edilib.
Beləliklə, ümumi mənzərə Mərkəzi Asiyanın qarışıqlıq içində olduğunu göstərir. Görünür, bu regionda güc mərkəzlərinin maraq dairəsi daralır, kəskin rəqabəti üzə çıxarır. Xüsusilə Qazaxıstan hədəfdədir: Tokayev Avrasiya klubunun “özününküləri içərisində yaddır”.
Asif Cəfərov
Ordu.az
